SAI 1 LY ĐI 1 DẶM

  -  

Ông bà ta có câu: “Sai một li đi một dặm”. Câu châm ngôn đó vẫn luôn là chân lý, từ ngày xưa cho đến tận bây giờ. Chỉ việc sơ suất một chút ít thôi cũng khiến sự bài toán đi lệch cực kỳ xa.

Bạn đang xem: Sai 1 ly đi 1 dặm

*
 

Chuyện tiếu lâm việt nam kể rằng có fan bị đau bụng, đến đi mời thầy lang chữa bệnh. Thầy giở sách thuốc ra tra, thấy ghi “đau bụng uống nhân sâm”, bèn làm cho theo. Kết quả người căn bệnh chết. Fan nhà kiện thầy lên quan liêu huyện. Thầy bảo chỉ làm theo sách dạy. Quan liêu bắt mở sách ra xem, thì ra sau câu “đau bụng uống nhân sâm” còn có hai chữ “thì chết”!

Câu chuyện tiếu lâm trên đây muốn kể tới cách đọc câu nệ sách vở, và phương pháp đọc sách vở hời hợt, chưa đến nơi mang đến chốn. Chỉ sai một ít cũng dẫn đến bị tiêu diệt người. Tuy nhiên trong văn chương xuất xắc đời thường, đôi lúc đọc kỹ, nghe trọn mà lại ta vẫn ngộ thừa nhận như thường.

Có một anh nọ đến chạm chán bác sĩ xin chưa căn bệnh vô sinh. Chưng sĩ tìm chưa ra nguyên nhân, anh ta góp ý:

- Thưa chưng sĩ, tui nghi bệnh dịch vô sinh này có tính di truyền, dĩ nhiên tui bị lây tự ông già rồi.

Bác sĩ bực mình, gắt:

- cha anh vô sinh thì anh ở chỗ nào ra?

Anh ta ngay lập tức đáp:

- Dạ, tui ngơi nghỉ trong quê new ra hồi sáng sủa ni!

Đó là chuyện khôi hài bên cạnh đời. Vào văn chương vẫn đầy đều chuyện đọc nhầm, phát âm sai. Bài bác hát lừng danh “Con đôi mắt còn lại” của nhạc sĩ Trịnh Công sơn cũng là 1 trong ví dụ. Câu chữ ca từ bỏ trong bạn dạng nhạc này rước ý từ hai câu cuối trong bài thơ “Mắt buồn” ở trong phòng thơ Bùi Giáng:

Bây tiếng riêng đối diện tôi,

Còn hai bé mắt khóc bạn một con.

“Người một con” tại đây hẳn là để chỉ “gái một con”. Người phụ nữ sinh con đầu lòng là phi vào thời kỳ trào dâng của nhan sắc. “Nhất gái một con, nhì thuốc ngon nửa điếu”, “Gái một con trông mòn nhỏ mắt”. Xinh đẹp như vậy, ai lại chẳng yêu, độc nhất là so với những trọng tâm hồn thơ lãng mạn? Tôi còn nguyên hai bé mắt đây, tôi yêu em nên nhìn em say đắm, nhưng mà em vượt xa xôi. Tôi “còn hai nhỏ mắt” mà lại yêu em tốt vọng, nên chỉ còn biết khóc mang đến “người một con” là em đó. Tuy thế nhạc sĩ Trịnh Công đánh lại phát âm “khóc fan một con” theo nghĩa cần sử dụng một nhỏ mắt nhằm “khóc người”, khóc mang đến thiên hạ, cho tất cả những người ta, còn con mắt tê để dành riêng lại “nhìn cuộc đời tôi”, đề nghị mới viết thành:

Còn hai bé mắt, khóc người một con. Còn hai nhỏ mắt, một con khóc người. Nhỏ mắt sót lại nhìn cuộc sống tôi...

Có lẽ Trịnh Công tô nhớ đến với điển vậy “mắt xanh” của Nguyễn Tịch vào câu thơ Kiều:

Bấy lâu nghe giờ đồng hồ má đào,

Mắt xanh chẳng để ai vào tất cả không?

Nguyễn Tịch làm cho quan đời nhà Tấn, ưa rượu cùng đàn, là 1 trong những nhân đồ gia dụng trong đội “Trúc lâm thất hiền” (bảy tín đồ hiền ở rừng trúc). Ông gồm thái độ siêu lạ khi tiếp khách. Nếu khách là hạng bạn cao nhã thì nhìn bởi cặp đôi mắt xanh, nếu là kẻ tầm thường xuyên thì nhìn bởi cặp đôi mắt trắng.

Xem thêm: Hướng Dẫn Chơi Cờ Tướng Cho Người Mới Bắt Đầu, Luật Cờ Tướng Chi Tiết Nhất

Ca từ vào “Con đôi mắt còn lại” hoàn toàn khác biệt với chân thành và ý nghĩa trong lời thơ “Mắt buồn”. Không chỉ là là “đi một dặm” nhưng mà thôi!

Ngày còn đi học, bọn họ ai lại chẳng mê Truyện Kiều. Bao gồm điều, những câu những tưởng rất đối kháng giản, đọc lên nghe khôn xiết êm tai, nhưng đôi khi ta lại thiếu hiểu biết nhiều hết nghĩa, hoặc đọc sai. Ví dụ như câu tả Kim Trọng:

Phong tứ tài mạo tót vời,

Vào vào phong nhã, ra ngoài hào hoa.

Câu 6 thì không có gì nhằm nói, tuy nhiên câu 8 new là lạ. “Phong nhã”, “hào hoa” thì người nào cũng hiểu, mà lại nghĩa cả câu 8 là gì thì chịu! demo hỏi “vào trong” là vào vào đâu, còn “ra ngoài” là ra ngoài cái gì? các nhà chú giải, nhắc cả những người dân tài hoa như cụ già Tản Đà, è cổ Trọng Kim cũng chỉ lý giải chung chung. Nuốm Phan Khôi, trong cuốn “Việt ngữ nghiên cứu”, lúc bàn về nghĩa các chữ “Trên, Dưới, Trong, Ngoài, Lên, Xuống, Vào, Ra”, lại giải thích:

“Vào vào phong nhã, ra ngoài hào hoa”, là: vào tận trong phong nhã, vượt ra bên ngoài hào hoa”.

Ý nói Kim Trọng là nam giới trai “phong nhã hơn khắp cơ thể phong nhã, hào hoa vượt cả khách hào hoa”. Thú thật, nghe cũng tương đối mơ hồ. Giải pháp hiểu của rứa Phan Khôi cũng là cách hiểu thông thường của tương đối nhiều sách chú giải, thường lý giải “trong, ngoài” theo nghĩa trái lập về không khí (ví dụ: vào vào nhà, ra bên ngoài đường), hoặc trái lập về môi trường thiên nhiên (ví dụ: của nhà và ra bên ngoài xã hội).

Tôi cũng bao lần thắc mắc về chân thành và ý nghĩa của câu thơ này. Chỉ đến khi đọc được bản dịch Truyện Kiều sang chữ hán việt của ông Trương Cam Vũ thì mới có thể hiểu ra. Ông Trương Cam Vũ dịch câu thơ đó thành một câu thơ chữ hán việt tuyệt vời: “Nội hoài phong nhã, biểu hào hoa”. Vào câu thơ “Vào vào phong nhã, ra ngoài hào hoa” thì “vào trong” có nghĩa là “tiềm ẩn vào mặt trong” (nội hoài phong nhã), còn “ra ngoài” tức là “biểu hiện ra mặt ngoài” (biểu hào hoa). Câu này tả con tín đồ Kim Trọng: phần bên phía trong tâm hồn thì phong nhã, còn phong cách ứng xử hiệ tượng thì hào hoa. Ông Vũ cũng là một trong tâm hồn thơ lớn nên hiểu được vậy Tố Như.

Xem thêm: Bảng Ngọc Bổ Trợ Ad (Xạ Thủ) Đi Bot Mùa 12 Chuẩn Nhất, Bảng Ngọc Ezreal Mùa 13 Và Cách Lên Đồ Mạnh Nhất

Trong văn chương cũng giống như trong cuộc sống, có rất nhiều điều đơn giản và dễ dàng nhưng lại gây phát âm sai, hiểu nhầm như vậy đấy. Đôi khi sự hiểu nhầm dẫn đến trường hợp khôi hài.

Có một anh thợ đánh được thuê cho sơn lại tường trong phòng ngủ cá nhân của một cặp vợ ông xã nọ. Buổi tối, anh chồng đi nhậu về, xỉn quá, vịn tay vào tường, lem tùm lum. Sáng hôm sau, ông ông xã đi làm, anh thợ đến, cô vợ muốn sơn lại chỗ tèm lem trên tường, bèn bảo: